อย่าใช้น้ำมันราดเห็บที่เกาะตัวหมา

ถ้าเห็นเห็บเกาะอยู่บนตัวหมา อย่าราดน้ำมัน แอลกอฮอล์ วาสลีน หรือน้ำยาทาเล็บลงไป ให้ใช้คีมปลายแหลมขนาดเล็กคีบตัวเห็บให้ชิดผิวหนังที่สุด แล้วดึงตรงๆ ด้วยแรงสม่ำเสมอ ไม่บิด ไม่กระชาก หลังจากดึงออกแล้วให้เช็ดจุดที่ถูกกัด ทิ้งเห็บในแอลกอฮอล์หรือภาชนะที่ปิดมิดชิด และล้างมือให้สะอาด ถ้าปากเห็บหักคาอยู่ ผิวรอบๆ บวมแดง หรือคุณไม่แน่ใจ ให้หยุดและให้สัตวแพทย์ดู

ผมคุกเข่าอยู่ข้างหมาบนกระเบื้องที่ยังอุ่นจากแดดบ่าย มือหนึ่งแหวกขนใต้ท้อง อีกมือถือคีมปลายแหลม สิ่งที่คุณจะเห็นถ้ามองจากมุมเดียวกับผมคือติ่งสีน้ำตาลอมเทา ขนาดประมาณเมล็ดถั่วเขียว ขาเล็กๆ ยึดเกาะแน่นกับผิวหนัง ผมได้ยินเสียงหมาหายใจติดขัดนิดๆ เพราะมันเกร็งท้อง ไม่มีอะไรบนชั้นวางของที่ผมจะหยิบมาใช้ นอกจากคีม ผมไม่หยิบขวดน้ำมัน ไม่เอาสำลีชุบแอลกอฮอล์มาจี้ และไม่คิดจะจุดไฟใส่ เพราะในวินาทีนี้มีงานเดียว: คีบให้ชิดผิวแล้วดึงออกตรงๆ

เห็บที่กำลังดูดเลือดจะยึดปากไว้กับผิวหนัง ถ้าคุณบีบตัวมัน แรงจะไปดันของเหลวในลำตัวกลับเข้าบาดแผล นั่นคือเหตุผลที่การคีบต้องแม่นตั้งแต่วินาทีแรก และเป็นเหตุผลที่ผมไม่รอให้มันอิ่มแล้วหลุดเอง โดยเฉพาะหมาที่ชอบกัดหรือเลียตรงที่เห็บเกาะ เพราะทุกนาทีที่รอคือโอกาสที่มันจะถูกขยี้หรือกลืนเข้าไป

คีบให้ชิดผิว แล้วดึงตรงๆ

คีมที่เหมาะคือคีมปลายแหลมขนาดเล็กที่ปากคีบประกบกันสนิท ไม่ใช่คีมตัดเล็บหรือปากคีบใหญ่ที่บดเนื้อเห็บทั้งตัว สอดปลายคีมลงไปในขนจนชิดผิว ประกบที่ส่วนหัวของเห็บหรือโคนปาก แล้วดึงขึ้นตรงๆ ด้วยแรงสม่ำเสมอ ถ้าสายตาไม่ดีหรือเห็บตัวเล็กมาก การใช้แว่นขยายช่วยส่องก่อนจะทำให้มือคุณนิ่งขึ้น

อย่าหมุน อย่าบิด และอย่ากระชากแรงๆ เพราะปากเห็บอาจหักคาได้ ถ้าดึงแล้วรู้สึกว่าคีมไปจับอยู่ที่ลำตัวเห็บ ให้ปล่อยแล้วจัดใหม่ให้ชิดผิวมากขึ้น ถ้าหมาดิ้นหรือเกร็ง ให้มีคนช่วยจับตัวหมาไว้ ไม่ใช่จับแรงจนหมากลัว แล้วค่อยๆ ทำซ้ำในจังหวะที่หมานิ่ง

สิ่งที่ห้ามทำ แม้จะดูเหมือนช่วย

การราดน้ำมัน แอลกอฮอล์ วาสลีน หรือน้ำยาทาเล็บเพื่อให้เห็บขาดอากาศเป็นวิธีที่คนพูดต่อกันบ่อย แต่เห็บไม่ได้ตายทันที มันจะสำรอกของในกระเพาะออกมาก่อนที่จะปล่อยปาก นั่นคือสิ่งที่คุณไม่อยากให้เกิดตรงบาดแผล

การจุดไฟเผา การใช้ความร้อนจี้ หรือการบีบตัวเห็บก็อยู่ในกลุ่มเดียวกัน คือทำให้เห็บ regurgitate หรือสำรอกของเหลวกลับเข้าไปในตัวหมาได้ทั้งนั้น ยิ่งถ้าเป็นเห็บตัวโตที่อิ่มเลือดจนกลม อย่าบีบให้แตกและอย่าใช้มือเปล่าจับ เพราะเลือดที่อยู่ในตัวมันจะเลอะมือคุณและเลอะแผลของหมา

หลังเห็บออกแล้ว อย่าเพิ่งวางมือ

เมื่อเห็บหลุดออกมาแล้ว ให้เช็ดจุดที่ถูกกัดด้วยน้ำสะอาดกับสบู่อ่อนๆ แล้วซับให้แห้ง อย่าขยี้เห็บด้วยมือเปล่า ให้หยดแอลกอฮอล์ใส่หลอดเล็กแล้วปิดฝา หรือใส่ภาชนะที่ปิดมิดชิดเพื่อทิ้ง ล้างมือให้สะอาดทุกครั้งแม้จะใช้คีม

ถ้าปากเห็บหักคาอยู่ในผิว อย่าใช้เข็มควานลึกหรือบีบเนื้อเพื่อคีบชิ้นส่วนออกเอง และถ้าจุดที่ถูกกัดบวมแดงหรือคุณไม่แน่ใจว่าถอนออกครบหรือไม่ ให้หยุดแล้วให้สัตวแพทย์ดู

หนึ่งนาทีแรกหลังเห็นเห็บไม่ใช่เวลาทดลองสูตรในครัว ผมย้ำกับตัวเองเสมอว่าให้คีบให้ชิดผิว ดึงตรงๆ และไม่ทำอะไรที่ทำให้เห็บสำรอก ถ้าทำได้แค่นั้น งานถอนเห็บก็จบที่การถอนอย่างสะอาด ส่วนเรื่องโรค ยา หรืออะไรที่เลยจากการถอนออกไปแล้ว ไม่ใช่เรื่องที่ผมจะเดาเอง ปล่อยให้เป็นหน้าที่ของสัตวแพทย์