กัดวงกบประตูคอนโด ระวังเงินมัดจำ

ในห้องเช่าคอนโด ตัวการอันดับต้น ๆ ที่ทำให้เงินมัดจำถูกหักไม่ใช่โซฟาขาด แต่เป็นรอยแทะที่วงกบประตู ฐานบัว และเฟอร์นิเจอร์บิลต์อินที่ติดมากับห้อง ซึ่งเป็นงานที่คนเช่าซ่อมเองไม่ได้และดัดแปลงโครงสร้างก็ไม่ได้ วิธีที่ได้ผลจริงคือกั้นเขตและตัดไม่ให้ปากถึงตั้งแต่สัปดาห์แรกที่ลูกหมาย้ายเข้ามา ไม่ใช่รอให้เกิดรอยแล้วค่อยคิดหาทางเก็บงาน และอีกครึ่งของปัญหาที่คนมักมองข้ามคือเสียงแทะยามค่ำที่ลอดผ่านประตูห้องออกไปถึงโถงทางเดิน เพราะเสียงคือสิ่งที่ทำให้เพื่อนบ้านเดินไปหานิติบุคคลก่อนที่เจ้าของหมาจะทันรู้ตัว

คืนแรกที่ลูกหมาย้ายเข้ามาอยู่ในห้อง ผมไม่ได้ยินอะไรเลยตอนนอน เพราะปิดประตูห้องนอนไว้ แต่พอตื่นมาเอาน้ำจากตู้เย็นตอนตีห้า ถึงได้ยินเสียง แก๊ก แก๊ก แก๊ก เป็นจังหวะจากข้างประตูทางออก มันคือฟันเล็ก ๆ ที่กำลังครูดอยู่กับมุมล่างของวงกบ ตรงนั้นสูงจากพื้นแค่ระดับข้อเท้า ซึ่งพอดีกับความสูงของปากลูกหมา ผมยืนฟังอยู่ครู่หนึ่งแล้วคิดว่าถ้าเสียงนี้ดังขนาดนี้ในห้องของเรา มันก็ต้องลอดออกไปถึงทางเดินข้างนอกได้เหมือนกัน

สิ่งที่ผมเข้าใจหลังจากนั้นคือเสียงไม่ได้ผ่านผนังคอนกรีตหนา ๆ ออกไป มันออกทางช่องว่างใต้ประตูที่สูงเกือบสองเซนติเมตร ออกทางรอยต่อของวงกบ แล้วไปเดินเล่นอยู่ในโถงทางเดินที่ปูหินหรือกระเบื้องซึ่งสะท้อนเสียงได้ดีมาก ของเล่นชิ้นเดียวกันให้ผลคนละเรื่องระหว่างปูพรมกับปูกระเบื้อง ยางที่กลิ้งอยู่บนพรมแทบไม่ได้ยิน แต่พอตกกระแทกพื้นดังเหมือนมีคนมาเคาะประตู และช่วงสองทุ่มถึงตีห้าคือช่วงที่ทั้งชั้นเงียบ เสียงทุกอย่างจึงถูกขยายขึ้นเองโดยไม่มีใครต้องทำอะไรเลย

ของในห้องเช่าที่ปากไปถึงก่อนเสมอ

ถ้าลองคลานลงไปมองในระดับสายตาลูกหมา จะเห็นว่ามันไม่ได้เลือกแทะอะไรแบบสุ่ม สิ่งที่อยู่ในระยะฟันคือแถบสูงจากพื้นราวสิบถึงยี่สิบห้าเซนติเมตรทั้งนั้น

วงกบประตูทางออก โดยเฉพาะมุมล่างที่เรามองไม่เห็นเพราะเราสูงกว่านั้นมาก ฐานบัวที่เดินยาวไปตามผนัง โดยเฉพาะช่วงหลังชั้นวางรองเท้าที่ไม่มีใครก้มลงไปดู ขอบล่างของตู้ครัวบิลต์อิน ริมตู้เสื้อผ้าบิลต์อินที่อยู่ใกล้ขอบเตียง และยางปิดช่องประตูที่ทิ่มออกมาเสมอ

ทั้งหมดนี้มีอย่างหนึ่งที่เหมือนกัน คือยึดติดกับโครงสร้างห้อง ไม่ใช่ของที่ซื้อใหม่มาวางทับได้ พังแล้วต้องรื้อและเปลี่ยน ซึ่งเป็นงานช่าง ไม่ใช่งานที่คนเช่าทำเองในวันหยุด นั่นทำให้การกันไม่ให้เกิดรอยถูกกว่าการซ่อมเสมอ และเป็นเหตุผลที่ผมไม่รอ

ส่วนคำถามที่ว่าให้ของเล่นเต็มบ้านแล้วทำไมยังแทะ คำตอบสั้น ๆ คือ ฟันผลัด อยากรู้อยากเห็น และข้อสุดท้ายที่คนลืมคิด ประตูคือขอบโลกของมัน มันแทะของที่กั้นไม่ให้มันไปหาเรา

กั้นเขตก่อน อย่ารอเก็บงาน

อยู่ห้องเช่า อะไรที่ต้องเจาะต้องติดผมตัดทิ้งหมดตั้งแต่แรก วิธีที่เหลือจึงเป็นการกั้นที่ไม่แตะผนัง แผงกั้นแบบใช้แรงอัดกับวงกบไม่ต้องเจาะและถอดออกได้โดยไม่ทิ้งรอย คอกแบบมีขาตั้งย้ายไปไหนก็ได้ ไม่ต้องยึดอะไรกับพื้น แต่สิ่งที่ถูกที่สุดและได้ผลที่สุดคือปิดประตูให้ห้องหนึ่งกลายเป็นเขตเดียว

เขตปลอดผิวไม้

เขตที่ว่านี้ไม่จำเป็นต้องเป็นกรง มันคือมุมหนึ่งของห้องที่ปูเบาะ พื้นเรียบ ไม่มีสายไฟ และไม่มีอะไรที่กินได้อยู่ในระยะปาก ลูกหมาอยู่ในนั้นได้โดยที่เราไม่ต้องใช้พละกำลังเฝ้า และไม่ต้องกลับมาแล้วลุ้นว่ามีรอยใหม่หรือเปล่า

ของเคี้ยวควรมีหมุนเวียนสักสามถึงสี่ชิ้น สลับกันไป เก็บชิ้นที่ยังไม่ใช้ใส่ตู้ เพราะของที่เห็นทุกวันจะน่าเบื่อภายในสามวัน วันที่อากาศร้อนจัด ผมแช่ของเคี้ยวบางชิ้นในน้ำแล้วแช่ช่องแข็งให้มันแทะได้นานขึ้นอีกหน่อย

ก่อนออกจากห้องทุกครั้ง ผมพาเดินหรือเล่นให้เหนื่อยก่อน หมาเหนื่อยคือนอน ไม่ใช่หมาเดินวนหาอะไรแทะ แล้วออกจากห้องแบบไม่ต้องมีพิธี อย่าล่ำลานาน เพราะการยืดเวลาล่ำลาส่งสัญญาณผิด ๆ ว่ากำลังเกิดเรื่องใหญ่

พรมผืนเล็กหรือเบาะผ้าหน้าเขตที่มันชอบนอนช่วยลดเสียงได้มาก ถ้ามันเลือกแทะตรงนั้น เสียงเบาลงจนคนข้างห้องไม่รู้สึก ข้อควรระวังคือลูกหมาบางตัวชอบแทะพรมเองเหมือนกัน อันนี้ต้องลองดูสักสองสามวัน ถ้าพรมกลายเป็นของเล่นก็เอาออก อย่าไปยึดติดกับวิธีที่ทำให้เราต้องเฝ้าเพิ่ม

อีกเรื่องที่ผมมองข้ามไปตอนแรกคือการซ้อมออกจากห้อง เริ่มจากห้านาทีแล้วกลับมา ผ่านไปสักพักขยายเป็นครึ่งชั่วโมง หมาเรียนรู้ว่าเราออกไปแล้วกลับมา ซึ่งลดเสียงหงิงหน้าประตูได้จริง และเสียงหงิงหน้าประตูคือสิ่งที่เพื่อนบ้านทนได้น้อยที่สุด เพราะมันไม่ใช่เสียงที่เกิดครั้งเดียว แต่เกิดซ้ำทุกวันจนกลายเป็นเรื่องประจำ

ลิฟต์ โถงทางเดิน และคนที่กลัวหมา

จุดที่ผมประมาทที่สุดคือลิฟต์ ผมคิดว่าอุ้มไว้ก็จบ แต่พอมีคนเดินเข้ามาในลิฟต์แคบ ๆ ที่มีกระจกและเสียงก้อง ลูกหมาที่ตื่นเต้นจะหันไปแทะสายจูงของตัวเอง แทะรองเท้าแตะของผม หรือพยายามกระโดดไปหาคนข้าง ๆ ซึ่งไม่ใช่ความดุร้าย แต่มันคือความตื่นเต้น และสำหรับเพื่อนบ้านที่กลัวหมาอยู่แล้ว มันไม่ต่างกันเลย

สิ่งที่ทำได้จริงคืออุ้มลูกหมาที่ตัวยังเล็ก หรือถ้าปล่อยเดินก็ใช้สายจูงสั้นให้มันอยู่ชิดขาเรา ยืนมุมหนึ่งของลิฟต์ ไม่ยืนขวางประตู พกของเคี้ยวชิ้นเล็กติดกระเป๋าไว้ยื่นให้ปากมันมีอะไรทำ และเลือกเวลาออกที่ไม่ตรงกับเวลาเข้า-ออกของคนทั้งตึก โถงชั้นล่างตอนเช้าที่มีคนถือถุงกับข้าวยืนรอลิฟต์ก็เป็นอีกที่ที่สายจูงต้องสั้นเป็นพิเศษ

ถ้าลูกหมายกขาหน้าประตูทางออกแล้วฉี่ในทางเดิน เรื่องนี้แก้ไม่ยาก แค่พกทิชชู่กับน้ำเปล่าติดกระเป๋าไว้เช็ดทุกครั้ง อย่าปล่อยเป็นคราบที่คนอื่นต้องเห็นแล้วนึกถึงห้องเรา

และสิ่งที่มีค่ามากกว่าที่คิดคือการรู้จักชื่อเพื่อนบ้านห้องข้าง ๆ อย่างน้อยสองสามห้อง คุยกันสั้น ๆ ตอนเจอกัน ให้เขาเห็นว่าหมาเราเชื่องและเราควบคุมได้ พอมีเรื่องเกิดขึ้น เขาจะส่งข้อความมาหาเราก่อน ไม่ใช่เดินไปที่นิติบุคคลเป็นอย่างแรก ซึ่งต่างกันมาก

ระเบียงไม่ใช่ที่จอดลูกหมาในหน้าร้อน

มีคนแนะนำให้ผมเอาหมาไปไว้ที่ระเบียงเวลาออกไปข้างนอก ซึ่งผมไม่ทำ เพราะระเบียงในไทยไม่ใช่ห้องนอน มันคือกล่องที่รับความร้อน

ลองเอามือวางบนกระเบื้องระเบียงตอนบ่ายวันร้อน ๆ ดูสักห้าวินาที ถ้าคนยังทนไม่ถึงห้าวินาที อุ้งเท้าหมาเล็ก ๆ ที่ไม่มีอะไรห่อหุ้มย่อมแย่กว่า และลูกหมาที่ร้อนก็จะหาทางออกด้วยการแทะ

ตะแกรงและตาข่ายที่คิดว่ากันได้ ตัวที่ตั้งใจแทะอาจทะลุได้ภายในไม่กี่วัน และข้างหลังมันคือความสูงที่ไม่มีอะไรกัน อันนี้คือความเสี่ยงที่ผมไม่กล้าแลกกับวงกบประตูเลย

อีกอย่างที่คนไม่ค่อยคิดคือ ถ้าใช้ระเบียงเป็นที่ทิ้งให้อยู่คนเดียวตอนกลางวัน หมาก็จะเรียนรู้ว่าระเบียงคือที่ที่ถูกทิ้ง พอเรากลับมาและปิดประตูระเบียงไว้ มันจะข่วนและหงิงมากขึ้น ซึ่งบ่อยครั้งประตูระเบียงคือประตูที่อยู่ใกล้ห้องคนอื่นที่สุดในยูนิต เมื่อรวมกับลมร้อน ริมระเบียงที่ไม่มีร่มเงา และชามน้ำที่คว่ำได้ง่าย ระเบียงจึงไม่ใช่ที่ที่ควรฝากหมาไว้สักชั่วโมงเดียว

เรื่องสัญญาเช่าและกฎของแต่ละอาคารไม่เหมือนกัน อันนั้นแล้วแต่ตึกและแล้วแต่ผู้ดูแล ผมไม่ใช่คนที่ควรไปตีความให้ใครฟัง เท่าที่ผ่านตามา อาคารส่วนใหญ่ขอให้สัตว์อยู่ในห้องของเจ้าของ อยู่ในความควบคุม และไม่ส่งเสียงรบกวนห้องข้างเคียง ซึ่งแปลว่าโจทย์จริงไม่ใช่รอยขีดข่วนอย่างเดียว แต่เป็นสองอย่างพร้อมกัน และถ้าให้จัดลำดับ เรื่องเสียงมาก่อน เพราะเสียงไปถึงหูคนอื่นได้ก่อนที่รอยจะไปถึงตาคนอื่น

วันคืนมัดจำคือบิลที่มาถึงทีหลัง ไม่ใช่บทเรียน สิ่งที่ตัดสินว่าอยู่ครบสัญญาแล้วจะได้คืนหรือถูกหัก คือเดือนแรก ๆ ที่เราสอนให้หมาอยู่ในห้องเช่าอย่างมีมารยาท และสอนให้เพื่อนบ้านจำหน้าเราได้ วงกบประตูที่ไม่มีรอยแทะเป็นผลพลอยได้จากเรื่องนั้น ไม่ใช่เป้าหมายที่ต้องไปยืนเฝ้า ทุกวันนี้ผมยังก้มมองมุมล่างของวงกบประตูทุกครั้งที่ออกจากห้อง เป็นนิสัยที่ติดมาจากคืนนั้น และมันไม่เคยทำให้ผมเสียเวลามากกว่าสองสามวินาทีเลย