คืนฝนตก ล้างเท้าหรืออาบน้ำสุนัข

คืนฝนตก ถ้าสุนัขแค่เดินออกไปฉี่ริมซอยแล้วกลับมาเปียก สิ่งที่ต้องทำคือล้างเท้า ล้างพุง และล้างใต้โคนหางด้วยน้ำสะอาดกับผ้าผืนเดียว ไม่ต้องอาบน้ำเต็มตัว อาบเต็มตัวเฉพาะคืนที่มันเปื้อนจริงหรือถึงรอบอาบตามปกติของมันเท่านั้น การอาบน้ำทุกคืนตลอดสี่เดือนฝนจะซัดน้ำมันตามธรรมชาติที่เคลือบเส้นขนออกไปเรื่อย ๆ จนขนด้าน ผิวใต้ขนระคายเคือง กว่าที่จะรู้ตัวก็ผ่านไปครึ่งฤดูแล้ว

ผมยืนคร่อมธรณีประตูตอนใกล้สามทุ่ม ฝนยังลงหนักอยู่บนหลังคาสังกะสี เสียงเหมือนคนเทถั่วลงกระป๋อง หมาของบ้านก้าวขึ้นบันไดมาช้า ๆ ขนตั้งแต่กลางหลังลงไปเปียกจนเป็นมันวาว ส่วนหัวกับสันหลังแค่หมาด เพราะมันเดินเลียขอบฟุตบาทมาทั้งทาง น้ำหยดจากพุงลงกระเบื้องเป็นจุด ๆ และกลิ่นมาก่อนตัวมัน กลิ่นถนนเปียก กลิ่นโคลน กลิ่นสุนัขเปียก ผมรู้ทันทีว่าถ้าปล่อยให้มันเดินเข้าห้องแล้วนอนเลย พรุ่งนี้เช้าทั้งห้องจะได้กลิ่นนี้ติดอยู่

ถังน้ำใบเล็กกับผ้าสองผืนวางรอตรงมุมนอกประตูตั้งแต่หัวค่ำ ตรงที่ชายคากันฝนไว้ได้ ผมไม่ลากมันเข้าห้องน้ำ ไม่เปิดฝักบัว สิ่งแรกที่ทำคือเช็ดเท้าทั้งสี่ข้างตอนที่มันยังยืนอยู่ เพราะถ้าปล่อยให้เดินเข้าบ้านก่อน ทรายกับโคลนจะติดพื้นเป็นทางยาว แล้วมันจะไปนอนทับเสื่อเปียกของตัวเองอีกรอบ

ผ้าผืนแรกจุ่มน้ำ สดึงขึ้นมาบิดแค่หมาด ๆ จับขาหน้าข้างหนึ่งยกขึ้น เช็ดฝ่าเท้าให้ทั่ว แล้วพับมุมผ้าให้เป็นติ่งเล็ก ๆ แหย่ลงไประหว่างนิ้ว ทีละซอก ผมทำช้า ๆ ตรงนี้เพราะหมาไม่ชอบให้ใครแตะ ต้องปล่อยให้มันชิน ถ้าจับรวบทีเดียวแล้วออกแรง มันจะดึงขากลับ แล้วเราจะไม่ได้เช็ดตรงซอกเลยสักนิ้ว

ระหว่างนิ้วกับระหว่างอุ้งเท้าคือที่ที่ความชื้นอยู่ได้นานที่สุด มันเป็นซอกปิด ไม่มีลมผ่าน ลองแหย่มือไปแตะใต้ฝ่าเท้าตอนที่ขนข้างบนแห้งสนิทแล้วดู ใต้ฝ่ามันยังเย็นชื้นอยู่เลย และคืนไหนที่ผมขี้เกียจไม่เช็ดให้ถึงซอก ดึก ๆ จะได้ยินเสียงแจ๊บ ๆ อยู่ใต้เตียง มันเลียซอกนิ้วตัวเองอยู่เป็นนาน

จากเท้า ผมลากผ้าขึ้นไปตามพุงกับซอกขาด้านใน ตรงนี้แหละที่โคลนจากน้ำกระเซ็นติดมาทั้งหมด สุดท้ายคือใต้โคนหาง จุดที่หลายคนข้าม ทั้งที่เป็นจุดที่กลิ่นมาจากมากที่สุดเวลาหมายกก้นนั่งลงกับพื้นบ้าน ทั้งหมดนี้จบในสองสามนาที ไม่ต้องแชมพู ไม่ต้องเปิดเครื่องเป่า

ทำไมไม่ราดน้ำทั้งตัว ทั้งที่มันเปียกทั้งตัว

เปียกทั้งตัวก็จริง แต่ที่สกปรกมันอยู่แค่ครึ่งล่าง ฝนที่ตกลงมาใส่มันเป็นน้ำสะอาด มันไหลจากหลังลงมาที่ขาแล้วหยดทิ้งไป ไม่ได้พาอะไรมาด้วย ของที่ทำให้พื้นบ้านเหม็นคือโคลนกับคราบจากถนน ซึ่งเกาะอยู่ที่เท้า พุง และใต้หาง ถ้าเราแชมพูทั้งตัวเพื่อแก้ปัญหาที่อยู่แค่หนึ่งในสามของตัวหมา เรางานเพิ่มสามเท่า แต่ได้ความสะอาดเพิ่มนิดเดียว

อีกเรื่องที่คนมักไม่นึกถึงคือเวลา เวลาอาบเต็มตัวตอนสามทุ่มในหน้าฝน เราต้องเป่าให้แห้งสนิทจริง ๆ ถ้าเป่าไม่ทั่ว ขนชั้นในที่ยังชื้นจะแนบติดผิว แล้วมันจะนอนทั้งคืนในสภาพเปียก ซึ่งแย่กว่าไม่ได้อาบเสียอีก

คืนที่ต้องอาบเต็มตัวจริง ๆ

ผมใช้เกณฑ์ง่าย ๆ ไม่กี่ข้อ คืนไหนเข้าข้อไหนข้อหนึ่ง ผมอาบเต็มตัว ไม่ต้องคิดมาก

• โคลนขึ้นถึงสีข้างหรือขึ้นหลัง เพราะมันไปกลิ้งมา หรือวิ่งผ่านแอ่งที่ลึกกว่าที่คิดไว้ตอนออกจากบ้าน
• เช็ดจนแห้งแล้วยังได้กลิ่นติดมือ กลิ่นแบบนั้นไม่ได้อยู่ที่ผิว แต่อยู่ที่ขนทั้งตัว
• ถึงรอบอาบปกติ บ้านผมตั้งไว้ประมาณสองสัปดาห์ครั้งในหน้าฝน นอกจากนั้นเช็ดอย่างเดียว
• มันลุยน้ำท่วมขังมา อันนี้แยกออกไปอีกเรื่อง ไม่นับรวมกับฝนสาด

น้ำท่วมขังคนละเรื่องกับฝนสาด

คืนที่น้ำท่วมขังจนท่วมข้อมือหมา ผมไม่นับมันเป็นการเดินเล่นปกติ อย่างแรกคืองดพาไปเดินตรงนั้นก่อน ถ้าเลี่ยงไม่ได้จริงและมันลุยมาแล้ว ผมล้างส่วนที่มันเอาเลียถึง — เท้า พุง ใต้หาง กับรอบปาก — ให้สะอาดก่อนเข้าบ้าน แล้วซับให้แห้ง จากนั้นก็ดูมันไปตามเรื่อง ดูว่ากินข้าวไหม ตอนเย็นยังวิ่งเล่นอยู่ไหม หรือเริ่มซึม ถ้าผิดปกติก็พาไปหาหมอ ไม่ใช่ปล่อยรอดูเป็นอาทิตย์

สูตรสี่เดือนที่อยู่รอดจริง

สิ่งที่ทำให้ routine นี้อยู่ได้ตลอดหน้าฝนไม่ใช่ความมีวินัย แต่เป็นถังที่วางอยู่ตรงประตูแล้ว ถ้าต้องเดินไปหลังบ้านเพื่อไปเอาถังทุกคืน เดือนที่สองผมเลิกทำแน่นอน เปิดฤดูฝนวันแรกที่ฝนตก ผมเอาถังกับตะขอแขวนผ้าออกไปตั้งไว้เลย แล้วเปลี่ยนน้ำทุกเย็น ผ้าที่ใช้แล้วก็ซักแล้วตาก ถ้าทิ้งผ้าเปียกไว้ในถังข้ามคืน พรุ่งนี้เราจะเอาเศษผ้าเปรี้ยว ๆ ไปถูตัวหมา

เรื่องเวลาสำคัญกว่าที่คิด ผมเช็ดทันทีที่มันก้าวเข้าบ้าน ไม่ปล่อยไปค่อยทำตอนห้าทุ่มก่อนนอน เพราะคืนฝนตกอากาศอิ่มตัวไปด้วยความชื้น ขนที่หมาด ๆ ตอนสามทุ่มจะยังหมาดอยู่ตอนเช้า กลิ่นจะฝังลงไปในขนกับที่นอน และหมาก็จะเลียซอกนิ้วตัวเองยาวขึ้นอีก

นอกจากเช็ดตัว มีอีกสามอย่างที่ทำเพิ่มได้โดยไม่ยาก วันที่ฝนไม่ตกเอาที่นอนกับผ้าห่มของมันออกตากแดดบ้าง เอาสายจูงกับสายรัดอกที่เปียกไปแขวนให้แห้ง ไม่ปล่อยไว้ในตะกร้า และ chois เส้นทางเดินคืนฝนตกให้เลี่ยงหลุมตรงปากซอยที่น้ำขังทุกปี เดินฝั่งที่ปูพื้นเรียบแทน เรื่องนี้ประหยัดเวลาเช็ดไปได้ครึ่งหนึ่งเลย

แล้วแต่ขน และแล้วแต่บ้าน

หมาขนสั้นแนบเนื้ออย่างหมาพื้นบ้านหรือหมาที่ขนสั้นจนเห็นผิว เช็ดแล้วแห้งในห้านาที แทบไม่ต้องคิดมาก ส่วนหมาขนยาวหรือขนสองชั้น ชั้นในจะอุ้มน้ำไว้ที่พุงกับใต้โคนหางเป็นพิเศษ ตรงนั้นต้องใช้ผ้าซับแล้วบีบ ไม่ใช่ลูบผ่าน ๆ ไม่งั้นข้างนอกดูแห้งแต่ข้างในยังเปียก

ลูกหมากับหมาที่อายุมากก็คนละแบบ เขาไม่ใช่แค่เปียก แต่เขาเย็น faster ตัวเล็กผอม ๆ ที่ขนท้องบาง ยิ่งต้องเช็ดให้แห้งเร็วและไม่ปล่อยให้นอนบนกระเบื้องทั้งคืน

ส่วนบ้านใครถ้าพื้นเป็นกระเบื้องมันลื่น ผมเช็ดพื้นตรงทางที่หมาเดินด้วยผ้าอีกผืนหนึ่ง ใช้เวลาไม่ถึงนาที แต่ลดทั้งรอยเท้าเปื้อนและโอกาสที่มันจะลื่นขาแฉลบตอนวิ่งเข้าบ้าน

คืนนี้ก็เหมือนคืนอื่น ๆ ผมจะยืนคร่อมธรณีประตู ถังน้ำอยู่ตรงมุมเดิม ผ้าเปียกอยู่ในมือ หมาก็จะยืนให้เช็ดอย่างไม่ค่อยเต็มใจนัก แล้วพอเช็ดเสร็จมันจะส่ายตัวหนึ่งทีแล้วเดินไปนอน ทั้งบ้านไม่มีกลิ่น และพรุ่งนี้เช้าขนมันก็ยังเงาอยู่เหมือนเดิม